Darowizna

Darowizna polega na nieodpłatnym przekazaniu nieruchomości przez darczyńcę na rzecz obdarowanego. Umowa darowizny nieruchomości powinna zostać sporządzona w formie aktu notarialnego.

Na podstawie przepisu art. 890 § 2 Kodeksu cywilnego obowiązek zachowania formy aktu notarialnego dla oświadczeń obu stron umowy darowizny przewidziany jest przy przeniesieniu własności nieruchomości (gruntowych/lokalowych), prawa użytkowania wieczystego oraz spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu.

Dokonanie darowizny nieruchomości w innej formie skutkuje nieważnością takiej umowy.

Należy jednak pamiętać, że:

  • darczyńca może nałożyć na obdarowanego obowiązek oznaczonego działania lub zaniechania
    (np. dostarczania wskazanej poleceniem osobie pieniędzy na utrzymanie),
  • darczyńca może odwołać darowiznę, jeżeli obdarowany dopuścił się względem niego rażącej niewdzięczności,
  • jeżeli darczyńca popadnie w niedostatek, obdarowany ma obowiązek, w granicach istniejącego jeszcze wzbogacenia, dostarczać darczyńcy środków utrzymania.

 Wymagane informacje

  •  dane stron umowy:
    • dla osób fizycznych: -imię, -nazwisko, -imiona rodziców, -seria, numer i data ważności dowodu osobistego, -nr PESEL, -stan cywilny, -wypis aktu notarialnego dokumentującego umowę majątkową (jeśli strona umowy pozostaje w związku małżeńskim, w którym obowiązuje umowny ustrój majątkowy), -adres zamieszkania,
      dla osób prawnych: -firma, -dane przedstawicieli, -nr KRS, -nr NIP, -nr REGON, -adres siedziby,
    • przedmiot darowizny,
  • wartość przedmiotu darowizny,
  •  informacja o wydaniu przedmiotu darowizny. 

Wymagane dokumenty do wszystkich umów darowizny:

  • dla osób fizycznych: dowód osobisty lub paszport,
  • dla osób prawnych: statut spółki lub umowa spółki, uchwały oraz zgody organów niezbędne do zawarcia umowy, jeśli odpowiednie przepisy prawa lub umowa/statut ich wymagają,
  • podstawa nabycia nieruchomości, jeśli podstawą nabycia jest:
    • dziedziczenie, zapis zwykły, dalszy zapis, zapis windykacyjny, polecenie testamentowe,
    • darowizna, polecenie darczyńcy ustanowione po dniu 1 stycznia 2007 r.,
    • zasiedzenie,
    • nieodpłatne zniesienie współwłasności dokonane po dniu 1 stycznia 2007 r.

niezbędne będzie również przedłożenie:

  • zaświadczenia właściwego Naczelnika Urzędu Skarbowego o uregulowaniu podatku od spadków i darowizn
    w zakresie nabycia przedmiotu czynności na wyżej wskazanej podstawie.

Wymagane dodatkowe dokumenty związane z przedmiotem umowy:

1. Spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego bez księgi wieczystej:

  • zaświadczenie ze spółdzielni mieszkaniowej, o tym, jakiej osobie przysługuje prawo do lokalu będącego przedmiotem darowizny,

2. Nieruchomość stanowiąca zabudowaną lub niezabudowaną działkę gruntu:

  • aktualny wypis z rejestru gruntów i wyrys z mapy ewidencyjnej dla wszystkich działek objętych księgą wieczystą, który wydaje starosta właściwy ze względu na położenie nieruchomości. Powyższy dokument określa m.in. położenie, aktualny obszar oraz granice działki, uwidocznione na nim są budynki wybudowane na działce. Dokument jest niezbędny do sprostowania oznaczenia działki w księdze wieczystej oraz do odłączenia działki z księgi wieczystej i założenia dla niej nowej księgi wieczystej.
    Wypis z rejestru gruntów powinien zostać opatrzony klauzulą o przeznaczeniu do dokonywania wpisu
    w księdze wieczystej,
  • w przypadku niezgodności opisu nieruchomości w ewidencji gruntów i budynków z księgą wieczystą lub odłączenia części nieruchomości- wyrys z mapy ewidencyjnej powinien zostać opatrzony klauzulą o przeznaczeniu do dokonywania wpisu
    w księdze wieczystej,
  • w przypadku, gdy nieruchomość powstała w wyniku podziału- wyrys z mapy ewidencyjnej powinien zostać opatrzony klauzulą o przeznaczeniu do dokonywania wpisu w księdze wieczystej oraz decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości,
  • aktualny wypis z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla nabywanej działki (wydaje urząd gminy właściwy ze względu na położenie nieruchomości). Jest to dokument potwierdzający przeznaczenie działki w planie miejscowym uchwalonym przez daną gminę, potwierdzający m.in. że działka jest działką budowlaną, jakie są warunki zabudowy na danym terenie, czy są szczególne wymagania odnośnie działań na tej nieruchomości, ewentualnie decyzja o warunkach zabudowy,
  • zaświadczenie o tym, że działka nie leży na obszarze rewitalizacji lub w Specjalnej Strefie Rewitalizacji (wydaje urząd gminy właściwy ze względu na położenie nieruchomości). Powyższy dokument jest niezbędny ponieważ w uchwale rada gminy może ustanowić na swoją rzecz prawo pierwokupu wszystkich nieruchomości położonych na obszarze rewitalizacji, natomiast w przypadku zawarcia umowy z pominięciem zastrzeżonego prawa pierwokupu na rzecz gminy umowa jest nieważna,
  • zaświadczenie o tym, że działka nie leży na terenie, dla którego sporządzono uproszczony plan urządzenia lasu lub wydano decyzję określającą zadania z zakresu gospodarki leśnej (wydaje starosta właściwy ze względu na położenie nieruchomości). Powyższy dokument jest niezbędny z tego powodu, że w przypadku sprzedaży działki objętej uproszczonym planem urządzenia lasu lub decyzją, Skarbowi Państwa, reprezentowanemu przez Lasy Państwowe, przysługuje z mocy prawa prawo pierwokupu tej działki, natomiast w przypadku zawarcia umowy z pominięciem zastrzeżonego prawa pierwokupu na rzecz Lasów Państwowych umowa jest nieważna.

Koszty

1. Wynagrodzenie każdorazowo jest ustalane indywidualnie.

Maksymalne stawki przewidziane są w Rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 czerwca 2004 roku
w sprawie maksymalnych stawek taksy notarialnej.
Koszt zawarcia umowy darowizny zależy między innymi od rodzaju darowanej nieruchomości oraz wartości rynkowej przedmiotu darowizny.

W celu uzyskania ustalenia opłaty notarialnej związanej z umową darowizny nieruchomości zapraszam do kontaktu.

2. Podatek od darowizny

Podatkowi od spadków i darowizn podlega nabycie przez osoby fizyczne tytułem darowizny własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Darowizna dokonana na rzecz osób zaliczonych do tzw. grupy zerowej (darowizna dokonana na rzecz małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwa, ojczyma i macochy) zwolniona jest od podatku.
Wysokość podatku ustala się w zależności od grupy podatkowej, do której zaliczony jest nabywca. Zaliczenie do grupy podatkowej następuje według osobistego stosunku nabywcy do osoby, od której zostały nabyte rzeczy
i prawa majątkowe.

I tak, ustawa o podatku od spadków i darowizn określa trzy grupy podatkowe:

  • I grupa: małżonek, zstępni, wstępni, pasierb, zięć, synowa, rodzeństwo, ojczym, macocha i teściowie,
  • II grupa: zstępni rodzeństwa, rodzeństwo rodziców, zstępni i małżonkowie pasierbów, małżonkowie rodzeństwa i rodzeństwo małżonków, małżonkowie rodzeństwa małżonków, małżonkowie innych zstępnych,
  • III grupa: inni nabywcy.

Podatek oblicza się według następujących skal:

Kwoty nadwyżki w zł
ponad
Kwoty nadwyżki w zł
do
Podatek
wynosi:
1) od nabywców zaliczonych do I grupy podatkowej
  10 278 3%
10 278 20 556 308 zł 30 gr i 5% nadwyżki ponad 10 278 zł
20 556   822 zł 20 gr i 7% nadwyżki ponad 20 556 zł
2) od nabywców zaliczonych do II grupy podatkowej
  10 278 7%
10 278 20 556 719 zł 50 gr i 9% od nadwyżki ponad 10 278 zł
20 556   1644 zł 50 gr i 12% od nadwyżki ponad 20 556 zł
3) od nabywców zaliczonych do III grupy podatkowej
  10 278 12%
10 278 20 556 1233 zł 40 gr i 16% od nadwyżki ponad 10 278 zł
20 556   2877 zł 90 gr i 20% od nadwyżki ponad 20 556 zł

Obowiązek podatkowy ciąży na nabywcy przedmiotu darowizny, to jest na obdarowanym.

3. Opłaty sądowe w zależności od rodzajów dokonywanych wpisów zgodnie z Ustawą z dnia  28 lipca 2005 r.  o kosztach sądowych w sprawach cywilnych.

4. Taksa notarialna za wypisy wynosi 6 zł netto (7,38 zł brutto) za każdą rozpoczętą  stronę.